Woordenboek precisiegieten: wat de termen betekenen

Termen en betekenissen

Zoeken

Term	Betekenis
3D-scannenEN 3D scanningDE 3D-ScannenFR numérisation 3D	Optisch vastleggen van het volledige oppervlak van een stuk als puntenwolk, ter vergelijking met het CAD-model.
aansnijdingEN gateDE AnschnittFR attaque de coulée	Verbinding waardoor het metaal de vormholte binnenkomt; de rest blijft na het afkorten op het stuk.
aansnijdingEN ingateDE AnschnittFR attaque de coulée	De eigenlijke aansnijding: het laatste, korte kanaal waardoor het metaal het gietstuk binnenkomt.
aansnijdrestEN gate witnessDE AnschnittrestFR trace d'attaque	Kleine rest van de aansnijding na afkorten en slijpen; de toegestane hoogte wordt op de tekening afgesproken.
aanvaardingsniveauEN acceptance levelDE GütestufeFR niveau d'acceptation	Klasse in een beproevingsnorm die soort en grootte van toegestane indicaties vastlegt.
afbramen (gietstukreiniging)EN fettlingDE GussputzenFR ébarbage / parachèvement	Verwijderen van aansnijdingsresten, bramen en overtollig metaal door slijpen.
afkoelsnelheidEN cooling rateDE AbkühlgeschwindigkeitFR vitesse de refroidissement	Temperatuurdaling per tijdseenheid; bepaalt welke structuur uit austeniet ontstaat.
afkortenEN cut-offDE AbtrennenFR tronçonnage	Scheiden van de gietstukken van gietloop en lopen.
afkortzaagEN cut-off sawDE TrennsägeFR scie de tronçonnage	Doorslijpschijf of lintzaag die de gietstukken van de boom scheidt.
afrondingsstraalEN fillet radiusDE Rundungsradius (Hohlkehle)FR congé de raccordement	Afgeronde overgang in een binnenhoek; vermindert spanningsconcentratie, warmscheuren en schaalscheuren.
afscherming met inert gasEN inert gas shieldingDE SchutzgasabdeckungFR protection par gaz inerte	Afdekken van de smelt of de gietstraal met argon of stikstof om oxidatie en gasopname te beperken.
afschilferen van de schaalEN shell spallingDE SchalenabplatzungFR écaillage de la carapace	Loslaten van schilfers van de eerste laag, die verhoogd metaal of insluitsels op het gietstuk achterlaten.
afschrikbadEN quench tankDE AbschreckbeckenFR bac de trempe	Bad met bewogen water, olie of polymeeroplossing waarin de hete lading wordt neergelaten.
afschrikkenEN quenchingDE AbschreckenFR trempe	Snel afkoelen vanaf hoge temperatuur in water, olie, polymeer of gas om martensiet te verkrijgen of elementen in oplossing te houden.
afschrikmiddelEN quenchantDE AbschreckmittelFR fluide de trempe	Medium waarin wordt afgeschrikt; het koelvermogen wordt afgestemd op staal en doorsnede om vervorming en scheuren te beperken.
afsluitlaagEN seal coatDE DeckschichtFR couche de scellement	Laatste dompeling zonder bezanding die de laatste zandlaag bindt en losse korrels voorkomt.
aftappenEN tappingDE AbstichFR coulée du four (piquée)	Legen van de oven in de gietpan of rechtstreeks in de vormen.
afwijkingsrapportEN nonconformity reportDE AbweichungsberichtFR rapport de non-conformité	Registratie van een afwijking van een eis, de beslissing daarover en de genomen corrigerende maatregel.
algemene tolerantieEN general toleranceDE AllgemeintoleranzFR tolérance générale	Tolerantie voor alle maten zonder afzonderlijke aanduiding, van toepassing verklaard met een tekeningvermelding.
aluminiumbronsEN aluminium bronzeDE AluminiumbronzeFR cupro-aluminium	Koperlegering met aluminium, sterk en bestand tegen zeewater en slijtage.
aluminiumlegeringEN aluminium alloyDE AluminiumlegierungFR alliage d'aluminium	Lichte legering op aluminiumbasis; gietlegeringen bevatten meestal silicium voor de gietbaarheid.
aluminiumoxideEN aluminaDE Tonerde / AluminiumoxidFR alumine	Aluminiumoxide; vuurvast materiaal met hoge warmsterkte voor schalen die hoge temperaturen moeten weerstaan.
austenietEN austeniteDE AustenitFR austénite	Kubisch vlakgecentreerde fase van ijzer; niet-magnetisch, taai en ductiel. Bij kamertemperatuur stabiel in chroom-nikkelstaal.
austeniterenEN austenitisingDE AustenitisierenFR austénitisation	Verhitten van staal tot de temperatuur waarbij de structuur austenitisch wordt; eerste stap van harden of normaalgloeien.
austenitisch roestvast staalEN austenitic stainless steelDE austenitischer nichtrostender StahlFR acier inoxydable austénitique	Niet-magnetisch chroom-nikkel roestvast staal met goede corrosieweerstand, taaiheid en lasbaarheid.
bainietEN bainiteDE BainitFR bainite	Fijne structuur van ferriet en carbiden die ontstaat bij afkoelsnelheden tussen die van perliet en martensiet.
bakken (uitbranden)EN firing / burnoutDE BrennenFR cuisson	Verhitten van de ontwaste schaal in een oven om wasresten te verbranden en de keramiek vóór het gieten te sinteren.
bandschuurmachineEN belt grinderDE BandschleifmaschineFR ponceuse à bande	Machine met schuurband om aansnijdresten gelijk met de contour van het gietstuk te slijpen.
beitsenEN picklingDE BeizenFR décapage	Zuurbehandeling die oxidehuid en de chroomverarmde laag van roestvast staal en nikkellegeringen verwijdert.
bevochtigerEN wetting agentDE NetzmittelFR agent mouillant	Oppervlakteactieve stof in de eerste slurry zodat die het wasoppervlak volledig bevochtigt.
bewerkingscentrumEN machining centreDE BearbeitungszentrumFR centre d'usinage	CNC-machine met automatische gereedschapswissel voor frezen, boren en tappen in één opspanning.
bewerkingstoeslagEN machining allowanceDE BearbeitungszugabeFR surépaisseur d'usinage	Extra materiaal op een vlak zodat het bij het verspanen volledig schoon komt.
bezandingEN stuccoDE BesandungFR stucage (sablage)	Vuurvaste korrels die op de natte slurrylaag worden aangebracht om dikte op te bouwen en de volgende laag te verankeren.
bindmiddelEN binderDE BinderFR liant	Vloeibaar bestanddeel van de slurry dat de vuurvaste korrels na drogen en bakken bindt.
blind gatEN blind holeDE SacklochFR trou borgne	Gat dat niet door het stuk loopt; de gietbare diepte is beperkt omdat slurry en zand de bodem moeten bereiken.
boom (tros)EN cluster / treeDE Gießtraube (Modelltraube)FR grappe	Samenstel van meerdere wasmodellen op één gietloop, dat als één vorm wordt bekleed en afgegoten; ook boom genoemd.
boomopbouwEN pattern assemblyDE TraubenmontageFR grappage	Bevestigen van de wasmodellen aan gietloop en lopen tot een boom.
Brinellhardheid (HBW)EN Brinell hardness (HBW)DE Brinellhärte (HBW)FR dureté Brinell (HBW)	Hardheid uit de diameter van de indruk van een hardmetalen kogel; geschikt voor gietstukken omdat over een groter oppervlak wordt gemiddeld.
brosse breukEN brittle fractureDE SprödbruchFR rupture fragile	Breuk met weinig of geen plastische vervorming, typisch bij lage temperaturen, kerven of ongunstige structuren.
CAD-modelEN CAD modelDE CAD-ModellFR modèle CAO	Driedimensionale digitale definitie van het stuk, gebruikt voor gereedschapsontwerp, simulatie en meting.
carbideEN carbideDE KarbidFR carbure	Harde verbinding van koolstof met een metaal zoals chroom, molybdeen of wolfraam; verhoogt de slijtvastheid maar kan taaiheid en corrosieweerstand verlagen.
cementietEN cementiteDE ZementitFR cémentite	IJzercarbide, een harde en brosse verbinding van ijzer en koolstof.
centrifugaalgietenEN centrifugal castingDE SchleudergussFR coulée centrifuge	Gieten in een draaiende vorm, waarbij de middelpuntvliedende kracht vulling en navoeding ondersteunt.
chargenummerEN heat numberDE SchmelzennummerFR numéro de coulée	Identificatie van één smelt; ze verbindt elk gietstuk met zijn analyse en beproevingsresultaten.
chemische analyseEN chemical analysisDE chemische AnalyseFR analyse chimique	Bepaling van de elementgehalten van een smelt, doorgaans spectrometrisch aan een monster uit de smelt.
cilindriciteitEN cylindricityDE ZylinderformFR cylindricité	Tolerantie die de afwijking van een vlak ten opzichte van een ideale cilinder begrenst.
CNC-draaienEN CNC turningDE CNC-DrehenFR tournage CNC	Verspanen van rotatiesymmetrische vlakken op een numeriek bestuurde draaibank.
CNC-frezenEN CNC millingDE CNC-FräsenFR fraisage CNC	Verspanen van vlakken, kamers en gaten met roterende frezen op een CNC-bewerkingscentrum.
coaxialiteitEN coaxialityDE KoaxialitätFR coaxialité	Tolerantie die de afwijking tussen de as van een element en een referentieas begrenst.
colloïdaal silicaEN colloidal silicaDE KieselsolFR silice colloïdale	Waterige dispersie van fijne silicadeeltjes, het meest gebruikte schaalbindmiddel; geleert bij het drogen.
computertomografieEN computed tomographyDE ComputertomografieFR tomographie	Röntgenmethode die een driedimensionaal beeld van het stuk reconstrueert, met inwendige fouten en geometrie.
conformiteitscertificaatEN certificate of conformityDE KonformitätsbescheinigungFR certificat de conformité	Verklaring van de leverancier dat de geleverde producten aan de eisen van de bestelling voldoen.
controlemalEN checking fixtureDE Prüflehre (Prüfvorrichtung)FR montage de contrôle	Specifiek hulpmiddel dat het gietstuk op zijn referentiepunten opneemt en kritische kenmerken controleert.
controleplanEN control planDE ProduktionslenkungsplanFR plan de surveillance	Document dat beschrijft hoe elke processtap en elk productkenmerk in serieproductie wordt beheerst.
coördinatenmeetmachine (CMM)EN coordinate measuring machine (CMM)DE Koordinatenmessgerät (KMG)FR machine à mesurer tridimensionnelle (MMT)	Machine die punten op het stuk aftast en maten en geometrische toleranties toetst aan tekening of CAD-model.
corrigerende maatregelEN corrective actionDE KorrekturmaßnahmeFR action corrective	Maatregel die de oorzaak van een afwijking wegneemt zodat ze niet opnieuw optreedt.
deelvlak (deelnaad)EN parting lineDE Trennebene (Formteilung)FR plan de joint	Lijn op het model, en dus op het gietstuk, waar de matrijshelften samenkomen.
defectEN defectDE FehlerFR défaut	Onvolkomenheid waarvan soort, grootte of plaats de acceptatiecriteria overschrijdt.
deltaferrietEN delta ferriteDE Delta-FerritFR ferrite delta	Ferriet dat bij het stollen ontstaat en in austenitisch gietstaal achterblijft; een beheerst aandeel vermindert warmscheurgevoeligheid.
dendrietEN dendriteDE DendritFR dendrite	Boomvormig kristal dat bij het stollen van de meeste legeringen groeit.
desoxidatieEN deoxidationDE DesoxidationFR désoxydation	Verwijderen van opgeloste zuurstof uit de smelt door toevoeging van elementen zoals silicium, mangaan of aluminium.
diepkoelenEN sub-zero treatmentDE TiefkühlenFR traitement par le froid	Afkoelen van gehard staal tot ver onder kamertemperatuur om restausteniet om te zetten.
digitale radiografieEN digital radiographyDE digitale RadiografieFR radiographie numérique	Radiografisch onderzoek met een digitale detector in plaats van film; levert direct beelden die kunnen worden bewerkt en gearchiveerd.
dompelenEN dippingDE TauchenFR trempage	Onderdompelen van de boom in de slurry zodat alle vlakken, gaten en hoeken worden bedekt.
dompelrobotEN dipping robotDE TauchroboterFR robot de trempage	Industriële robot die bomen met herhaalbare bewegingen dompelt, laat uitdruipen en bezandt.
doorbraak van metaalEN metal breakoutDE Durchbruch (Auslaufen)FR percée de métal	Uitstromen van vloeibaar metaal door een bezweken schaal tijdens of na het gieten.
doorgaand gatEN through holeDE DurchgangslochFR trou débouchant	Aan beide zijden open gat; kan dieper worden gegoten dan een blind gat van dezelfde diameter.
doorlaatbaarheidEN permeabilityDE GasdurchlässigkeitFR perméabilité	Vermogen van de schaal om lucht uit de holte te laten ontsnappen terwijl het metaal instroomt.
doorlooptijdEN lead timeDE LieferzeitFR délai de livraison	Tijd van bestelling tot levering, bij een nieuw stuk inclusief gereedschap en bemonstering.
drogen van de schaalEN shell dryingDE SchalentrocknungFR séchage de la carapace	Gecontroleerd verwijderen van water uit elke laag bij vastgelegde temperatuur, vochtigheid en luchtstroming vóór de volgende dompeling.
droogruimteEN drying roomDE TrockenraumFR salle de séchage	Geklimatiseerde ruimte waarin de schalen tussen de lagen drogen.
drukproefEN pressure testDE DruckprüfungFR épreuve de pression	Proef waarbij een drukhoudend deel met een medium boven de werkdruk wordt belast om sterkte en dichtheid aan te tonen.
ductiliteitEN ductilityDE DuktilitätFR ductilité	Vermogen om plastisch te vervormen zonder te breken, uitgedrukt in rek en insnoering.
duplex roestvast staalEN duplex stainless steelDE DuplexstahlFR acier inoxydable duplex	Roestvast staal met gemengde austeniet-ferrietstructuur dat hoge sterkte combineert met weerstand tegen chloridecorrosie.
eerste laag (contactlaag)EN prime coat / face coatDE FrontschichtFR couche de contact	Eerste, fijnkorrelige schaallaag in contact met de was; ze geeft de oppervlaktedetails weer en bepaalt de oppervlaktekwaliteit van het gietstuk.
eerste monsterEN initial sampleDE ErstmusterFR premières pièces	Eerste gietstukken uit nieuw gereedschap, volledig gemeten en beproefd vóór serievrijgave.
eerste-artikelkeuringEN first article inspectionDE ErstmusterprüfungFR contrôle premier article	Volledige, gedocumenteerde verificatie van een van de eerste productiedelen tegen alle eisen van tekening en specificatie.
elasticiteitsmodulusEN modulus of elasticityDE ElastizitätsmodulFR module d'élasticité	Verhouding van spanning tot elastische rek; maat voor de stijfheid van een materiaal.
elektrolytisch polijstenEN electropolishingDE ElektropolierenFR électropolissage	Elektrochemisch verwijderen van een dunne oppervlaktelaag, waardoor het oppervlak gladder en glanzender wordt.
equiaxiale korrelsEN equiaxed grainsDE globulitisches KornFR grains équiaxes	Korrels met ongeveer gelijke afmetingen in alle richtingen, ontstaan wanneer kristallen overal in de smelt kiemen.
ethylsilicaatEN ethyl silicateDE EthylsilikatFR silicate d'éthyle	Silicabindmiddel op alcoholbasis dat snel uithardt door chemisch geleren; alternatief voor colloïdaal silica.
eutecticumEN eutecticDE EutektikumFR eutectique	Samenstelling waarbij de smelt bij één, laagste temperatuur gelijktijdig in twee vaste fasen stolt.
evenwijdigheidEN parallelismDE ParallelitätFR parallélisme	Tolerantie die begrenst hoeveel een vlak of as mag afwijken van evenwijdigheid met een referentie.
faalwijzen- en gevolgenanalyse (FMEA)EN failure mode and effects analysis (FMEA)DE Fehlermöglichkeits- und -einflussanalyse (FMEA)FR analyse des modes de défaillance et de leurs effets (AMDE)	Systematische beoordeling van wat in een ontwerp of proces mis kan gaan, de gevolgen en de aanwezige beheersmaatregelen.
fasediagramEN phase diagramDE ZustandsdiagrammFR diagramme de phases	Diagram dat toont welke fasen in een legeringssysteem stabiel zijn, afhankelijk van samenstelling en temperatuur.
ferrietEN ferriteDE FerritFR ferrite	Kubisch ruimtelijk gecentreerde fase van ijzer; magnetisch, zacht en met zeer geringe oplosbaarheid voor koolstof.
ferrietgehalteEN ferrite contentDE FerritgehaltFR teneur en ferrite	Aandeel ferriet in austenitisch of duplex roestvast staal, magnetisch of metallografisch gemeten.
flash-fire-ontwassenEN flash-fire dewaxingDE Schockausschmelzen im OfenFR décirage flash	Ontwassen door de schaal direct in een hete oven te plaatsen, zodat het wasoppervlak smelt voordat de massa uitzet.
fluorescerend penetrantEN fluorescent penetrantDE fluoreszierendes EindringmittelFR pénétrant fluorescent	Penetrant dat onder ultraviolet licht oplicht en gevoeliger is dan een zichtbare kleurstof.
galvanische corrosieEN galvanic corrosionDE KontaktkorrosionFR corrosion galvanique	Versnelde corrosie van het minst edele metaal wanneer twee verschillende metalen in een elektrolyt elektrisch contact maken.
gamma-prime-fase (γ′)EN gamma primeDE Gamma-Strich-Phase (γ′)FR phase gamma prime (γ′)	Geordende uitscheiding van nikkel, aluminium en titaan die superlegeringen op nikkelbasis hun warmsterkte geeft.
gasporositeitEN gas porosityDE GasporositätFR soufflures	Ronde poriën met gladde wand door in de smelt opgelost of bij het vullen ingesloten gas.
gebrande sterkteEN fired strengthDE BrennfestigkeitFR résistance après cuisson	Sterkte van de schaal na het bakken, op het moment dat ze de metaaldruk moet weerstaan.
geometrische tolerantieEN geometrical toleranceDE Form- und LagetoleranzFR tolérance géométrique	Tolerantie voor vorm, richting, plaats of slag volgens ISO 1101.
geprint modelEN printed patternDE gedrucktes ModellFR modèle imprimé	Model dat additief in was of kunststof wordt vervaardigd in plaats van in een matrijs, voor prototypes en kleine series.
gereedschapskostenEN tooling costDE WerkzeugkostenFR coût d'outillage	Eenmalige kosten van de wasmatrijs en eventuele kalibers of mallen, meestal apart van de stukprijs.
gerichte stollingEN directional solidificationDE gelenkte ErstarrungFR solidification dirigée	Stolling die van het verste uiteinde van het gietstuk naar de opkomer vordert en het voedingspad open houdt.
gesmolten silicaEN fused silicaDE QuarzgutFR silice fondue	Amorf silica met zeer lage uitzetting; geeft schalen een goede thermoschokbestendigheid en gemakkelijk uitbreken.
gevulde wasEN filled waxDE gefülltes WachsFR cire chargée	Modelwas met inerte vulstofdeeltjes die krimp en inval in dikke secties verminderen.
gietenEN pouringDE Gießen (Abguss)FR coulée	Overbrengen van het gesmolten metaal in de voorverwarmde schaalvorm.
gieterijretourEN foundry returnsDE KreislaufmaterialFR retours de fonderie	Gietlopen en afgekeurde gietstukken van bekende kwaliteit die in gecontroleerde verhouding worden omgesmolten.
gietkanaalEN sprueDE EingussFR descente de coulée	Verticaal hoofdkanaal dat het metaal van de giettrechter naar lopen en aansnijdingen voert en ook als opkomer dient.
gietkwaliteitEN cast gradeDE GusswerkstoffFR nuance moulée	Legering vastgelegd in een gietnorm; samenstelling en eigenschappen wijken af van de kneedkwaliteit met gelijkende naam.
gietloopEN runnerDE GießlaufFR canal de coulée	Kanaal dat het metaal van de gietloop naar de aansnijdingen verdeelt.
gietpanEN ladleDE GießpfanneFR poche de coulée	Bekleed vat om gesmolten metaal van de oven te vervoeren en in de vormen te gieten.
gietruwEN as castDE Gusszustand (gussroh)FR brut de coulée	Toestand van een gietstuk of vlak na het reinigen, zonder bewerking of, voor eigenschappen, zonder warmtebehandeling.
gietsnelheidEN pouring rateDE GießgeschwindigkeitFR vitesse de coulée	Massa metaal die per tijdseenheid de vorm instroomt; te langzaam geeft kans op koudloop, te snel op turbulentie en erosie.
gietstaalEN cast steelDE StahlgussFR acier moulé	Staal dat zijn vorm door gieten krijgt en daarna niet wordt omgevormd; vastgelegd in gietnormen.
gietstuktekeningEN casting drawingDE RohteilzeichnungFR plan de pièce brute	Tekening van het stuk in gegoten toestand, met bewerkingstoeslagen, aansnijdposities, referentiepunten en giettoleranties.
gietsysteemEN gating systemDE GießsystemFR système de coulée	Alle kanalen die het metaal naar de holte leiden: giettrechter, gietloop, lopen en aansnijdingen.
giettemperatuurEN pouring temperatureDE GießtemperaturFR température de coulée	Metaaltemperatuur op het moment van gieten, vastgelegd als oververhitting boven de liquidus van de legering.
giettolerantieklasse (DCTG)EN casting tolerance grade (DCTG)DE Gusstoleranzgrad (DCTG)FR classe de tolérance de fonderie (DCTG)	Klasse van ISO 8062-3 die de tolerantie van een gietmaat koppelt aan de nominale maat.
giettrechterEN pouring cupDE EingusstrichterFR entonnoir de coulée	Trechtervormige ingang boven aan de vorm die de metaalstraal opvangt.
gloeienEN annealingDE GlühenFR recuit	Verwarmen en langzaam afkoelen om het materiaal zachter te maken, spanningen af te bouwen of de structuur te homogeniseren.
goed/afkeurkaliberEN go/no-go gaugeDE GrenzlehreFR calibre entre/n'entre pas	Vast kaliber dat snel controleert of een kenmerk binnen zijn grenzen ligt, zonder meetwaarde.
goedkeuringsprocedure voor productiedelen (PPAP)EN production part approval process (PPAP)DE Produktionsteil-Abnahmeverfahren (PPAP)FR processus d'homologation des pièces de production (PPAP)	Procedure uit de automobielindustrie waarbij de leverancier met een vastgelegd dossier aantoont dat het proces conforme delen kan leveren.
grensmonsterEN limit sampleDE GrenzmusterFR échantillon limite	Fysiek stuk dat klant en gieterij zijn overeengekomen en dat de grens van aanvaardbaar uiterlijk toont.
groene sterkteEN green strengthDE GrünfestigkeitFR résistance à vert	Sterkte van de ongebrande schaal, nodig voor hantering en ontwassen.
haaksheidEN perpendicularityDE RechtwinkligkeitFR perpendicularité	Tolerantie die de afwijking van een vlak of as ten opzichte van 90° met een referentie begrenst.
hardbaarheidEN hardenabilityDE HärtbarkeitFR trempabilité	Vermogen van een staal om bij afschrikken over de doorsnede te harden; hangt vooral af van het legeringsgehalte.
hardenEN hardeningDE HärtenFR durcissement par trempe	Austeniteren en afschrikken van staal zodat het in martensiet omzet.
hardheidEN hardnessDE HärteFR dureté	Weerstand van een materiaal tegen indrukking, gemeten volgens Brinell, Vickers of Rockwell.
hardheidsmeterEN hardness testerDE HärteprüfgerätFR duromètre	Instrument dat een indringlichaam met een vastgelegde belasting in het oppervlak drukt en de indruk beoordeelt.
heet isostatisch persen (HIP)EN hot isostatic pressing (HIP)DE heißisostatisches Pressen (HIP)FR compaction isostatique à chaud (CIC)	Behandeling bij hoge temperatuur en gasdruk die inwendige porositeit sluit.
hittevast staalEN heat-resistant steelDE hitzebeständiger StahlFR acier réfractaire	Staal, vooral met chroom, nikkel en silicium gelegeerd, dat bestand is tegen oxidatie en bij hoge temperatuur zijn sterkte behoudt.
hogedrukwaterstralenEN high-pressure water blastingDE HochdruckwasserstrahlenFR décochage au jet d'eau haute pression	Verwijderen van schaalresten uit gaten en uitsparingen met een hogedrukwaterstraal.
homogeniserenEN homogenisationDE Diffusionsglühen (Homogenisieren)FR homogénéisation	Langdurig gloeien bij hoge temperatuur waardoor segregatie door diffusie wordt vereffend.
houdtijdEN soaking timeDE HaltezeitFR temps de maintien en température	Tijd waarin de hele doorsnede op behandeltemperatuur wordt gehouden.
indicatieEN indicationDE AnzeigeFR indication	Bij niet-destructief onderzoek waargenomen respons die moet worden geïnterpreteerd.
inductiehardenEN induction hardeningDE InduktionshärtenFR trempe par induction	Oppervlakteharden waarbij een inductiespoel alleen de oppervlaktelaag verwarmt vóór het afschrikken.
inductieovenEN induction furnaceDE InduktionsofenFR four à induction	Oven waarin een wisselend magneetveld stromen in de inzet opwekt en die contactloos verwarmt en roert.
insluitingEN inclusionDE EinschlussFR inclusion	Niet-metallisch deeltje in het metaal, zoals oxide, slak of keramiek.
insnoeringEN reduction of areaDE BrucheinschnürungFR striction	Afname van de doorsnede op de breukplaats van de trekstaaf, in procenten; maat voor de taaiheid.
interkristallijne corrosieEN intergranular corrosionDE interkristalline KorrosionFR corrosion intergranulaire	Aantasting langs korrelgrenzen, typisch waar chroomcarbiden het aangrenzende metaal van chroom hebben verarmd.
intermetallische faseEN intermetallic phaseDE intermetallische PhaseFR phase intermétallique	Verbinding van twee of meer metalen met een eigen kristalstructuur, meestal hard en bros.
invalEN sink markDE EinfallstelleFR retassure de surface (affaissement)	Plaatselijke deuk in het oppervlak van model of gietstuk boven een dikke sectie die naar binnen is gekrompen.
inzethardenEN case hardeningDE EinsatzhärtenFR cémentation	Opkolen van het oppervlak van koolstofarm staal en harden, met een harde laag op een taaie kern als resultaat.
inzetmateriaalEN charge materialDE EinsatzmaterialFR matière de charge	Metaal dat in de oven wordt gebracht: gecertificeerd staf, blokken, legeringstoevoegingen en retourmateriaal.
isolatiedekenEN insulating wrapDE IsoliermatteFR enveloppe isolante	Keramische vezeldeken die plaatselijk op de schaal wordt aangebracht om de afkoeling te vertragen en de stolling naar de opkomer te sturen.
jaarvolumeEN annual volumeDE JahresbedarfFR volume annuel	Verwachte jaarhoeveelheid van een stuk; bepaalt het aantal matrijsholten en de mate van automatisering.
kalibratieEN calibrationDE KalibrierungFR étalonnage	Vergelijking van een meetmiddel met een herleidbare standaard om de afwijking vast te stellen en te documenteren.
keramisch filterEN ceramic filterDE KeramikfilterFR filtre céramique	Poreus keramisch inzetstuk in giettrechter of gietsysteem dat insluitsels tegenhoudt en de stroming kalmeert.
keramisch insluitselEN ceramic inclusionDE KeramikeinschlussFR inclusion céramique	In het metaal ingesloten deeltje schaal- of vuurvast materiaal.
keramische kernEN ceramic coreDE keramischer KernFR noyau céramique	Voorgevormd keramisch lichaam dat tijdens het gieten in de schaal blijft en een inwendig kanaal vormt.
keramische schaalEN ceramic shellDE Keramikschale (Formschale)FR carapace céramique	Dunne, gelaagde vorm die door herhaald dompelen, bezanden en drogen rond de wasboom wordt opgebouwd.
kerfslagproefEN impact test (Charpy)DE KerbschlagbiegeversuchFR essai de flexion par choc (résilience)	Proef waarbij een slinger een gekerfde proefstaaf breekt; de opgenomen energie geeft de taaiheid bij de beproevingstemperatuur.
kernEN coreDE KernFR noyau	Lichaam dat in de matrijs of vorm wordt geplaatst om een inwendige holte of kanaal te vormen.
keuring door derdenEN third-party inspectionDE Abnahme durch DritteFR inspection par tierce partie	Keuring door een onafhankelijke instantie in opdracht van de koper of een autoriteit.
keurings- en beproevingsplanEN inspection and test planDE PrüfplanFR plan de contrôle et d'essais	Document met elke keuring en beproeving, methode, omvang, acceptatiecriteria, registraties en bijwoonpunten.
keuringsrapport 3.1EN inspection certificate 3.1DE Abnahmeprüfzeugnis 3.1FR certificat de réception 3.1	EN 10204-document met resultaten van specifieke keuring op de geleverde producten, bekrachtigd door de keuringsvertegenwoordiger van de fabrikant.
kiemvormingEN nucleationDE KeimbildungFR germination	Vorming van de eerste minuscule kristallen van waaruit stolling of een faseomzetting verloopt.
kneedkwaliteitEN wrought gradeDE KnetwerkstoffFR nuance corroyée	Legering bestemd voor walsen, smeden of extruderen; de specificatie geldt niet voor gietstukken.
kobaltlegeringEN cobalt-based alloyDE KobaltbasislegierungFR alliage base cobalt	Legering met kobalt als hoofdelement, bekend om slijtvastheid, warmsterkte en biocompatibiliteit.
koolstofequivalentEN carbon equivalentDE KohlenstoffäquivalentFR carbone équivalent	Eén getal, berekend uit de samenstelling van een staal, dat de hardbaarheid en lasbaarheid aangeeft.
koolstofstaalEN carbon steelDE unlegierter StahlFR acier au carbone	Staal waarvan de eigenschappen vooral door koolstof worden bepaald, zonder noemenswaardige legeringstoevoegingen.
korrelgrensEN grain boundaryDE KorngrenzeFR joint de grains	Grensvlak tussen twee kristallen met verschillende oriëntatie; voorkeursplaats voor uitscheidingen en sommige vormen van corrosie.
korrelgrootteEN grain sizeDE KorngrößeFR taille de grain	Gemiddelde grootte van de kristallen in het metaal; een fijnere korrel geeft doorgaans hogere sterkte en taaiheid.
korrelverfijningEN grain refinementDE KornfeinungFR affinage du grain	Maatregelen voor een fijnere korrel, zoals enten van de smelt of eerste laag, een lagere giettemperatuur of normaalgloeien.
koudvloeiingEN cold shutDE KaltschweißeFR reprise	Lijn waar twee metaalfronten samenkwamen zonder volledig te versmelten.
krimpEN shrinkage (contraction)DE SchwindungFR retrait	Afname van volume en afmetingen bij het afkoelen van het metaal: vloeibaar, tijdens het stollen en in vaste toestand.
krimpholte (slinkholte)EN shrinkage cavityDE LunkerFR retassure	Holte die ontstaat waar een zone stolde zonder toevoer van vloeibaar voedingsmetaal.
krimpmaatEN contraction allowanceDE SchwindmaßFR retrait (correction de modèle)	Vergroting van het gereedschap ter compensatie van de krimp van was, schaal en legering.
krimpporositeitEN shrinkage porosityDE SchwindungsporositätFR microretassure	Holten of fijne poriën waar de stolkrimp niet met vloeibaar metaal is nagevoed.
kroesEN crucibleDE TiegelFR creuset	Vuurvast vat waarin de inzet wordt gesmolten, meestal in een inductiespoel.
kruipEN creepDE KriechenFR fluage	Langzame, blijvende vervorming onder constante belasting bij hoge temperatuur.
laaggelegeerd staalEN low-alloy steelDE niedriglegierter StahlFR acier faiblement allié	Staal met kleine toevoegingen van chroom, nikkel of molybdeen die de hardbaarheid en sterkte verbeteren.
legeringselementEN alloying elementDE LegierungselementFR élément d'alliage	Element dat bewust aan een basismetaal wordt toegevoegd om bepaalde eigenschappen te verkrijgen.
lektestEN leak testDE DichtheitsprüfungFR essai d'étanchéité	Proef die aantoont dat een gietstuk geen gas of vloeistof door zijn wanden laat.
liquidustemperatuurEN liquidus temperatureDE LiquidustemperaturFR température de liquidus	Temperatuur waarboven een legering volledig vloeibaar is.
lossingshoekEN draftDE FormschrägeFR dépouille	Schuinte op vlakken evenwijdig aan de openingsrichting van de matrijs die het uitstoten vergemakkelijkt; op het gietstuk zelf zelden nodig.
lossingsmiddelEN release agentDE TrennmittelFR agent de démoulage	Dunne film die op de matrijs wordt gespoten zodat het model zonder kleven of schade kan worden uitgenomen.
maatrapportEN dimensional reportDE MessberichtFR rapport dimensionnel	Overzicht van de gemeten waarden voor de tekeningkenmerken van een of meer delen.
maattolerantieEN dimensional toleranceDE MaßtoleranzFR tolérance dimensionnelle	Toegestane variatie van een maat, het verschil tussen boven- en ondergrens.
magnetisch onderzoekEN magnetic particle testingDE MagnetpulverprüfungFR magnétoscopie	Methode voor ferromagnetische materialen waarbij strooivelden bij oppervlaktefouten magnetisch poeder aantrekken.
martensietEN martensiteDE MartensitFR martensite	Harde, vervormde structuur die ontstaat wanneer austeniet zo snel afkoelt dat koolstof niet kan diffunderen; basis van gehard staal.
martensitisch roestvast staalEN martensitic stainless steelDE martensitischer nichtrostender StahlFR acier inoxydable martensitique	Hardbaar chroom-roestvast staal dat sterkte en slijtvastheid combineert met matige corrosieweerstand.
materiaalnummerEN material numberDE WerkstoffnummerFR numéro de matériau	Numerieke aanduiding van een materiaal in het Europese systeem (EN 10027-2), zoals 1.4408.
matrijsholteEN die cavityDE Formnest (Kavität)FR empreinte d'outillage	Holte in de wasmatrijs die één model vormt; een matrijs kan één of meer holten hebben.
meegegoten markeringEN cast markingDE eingegossene KennzeichnungFR marquage venu de fonderie	Verhoogde of verdiepte tekens die in de matrijs zijn aangebracht, zoals artikelnummer, smeltcode of gieterijmerk.
meetonzekerheidEN measurement uncertaintyDE MessunsicherheitFR incertitude de mesure	Bereik rond een meetwaarde waarbinnen de werkelijke waarde met een opgegeven waarschijnlijkheid wordt verwacht.
meetsysteemanalyseEN measurement system analysisDE Messsystemanalyse (MSA)FR analyse du système de mesure	Onderzoek van de herhaalbaarheid en reproduceerbaarheid van een meetproces in verhouding tot de tolerantie.
metaalmicroscoopEN metallurgical microscopeDE MetallmikroskopFR microscope métallographique	Opvallendlichtmicroscoop voor het onderzoeken van gepolijste en geëtste metaaldoorsneden.
metaalpenetratieEN metal penetrationDE PenetrationFR pénétration du métal	Ruw oppervlak doordat metaal in de poriën van de schaal is gedrongen.
metallografieEN metallographyDE MetallografieFR métallographie	Prepareren en microscopisch onderzoeken van gepolijste en geëtste doorsneden om de microstructuur te beoordelen.
microporositeitEN microporosityDE MikroporositätFR microporosité	Zeer fijne krimp- of gasholten tussen dendrieten, alleen zichtbaar onder vergroting of met radiografie.
microstructuurEN microstructureDE GefügeFR microstructure	Rangschikking van korrels en fasen in een metaal onder de microscoop; bepaalt de eigenschappen.
minimale bestelhoeveelheidEN minimum order quantityDE MindestbestellmengeFR quantité minimale de commande	Kleinste hoeveelheid die economisch kan worden besteld, vaak bepaald door de grootte van één smelt of één serie bomen.
minimale wanddikteEN minimum wall thicknessDE MindestwanddickeFR épaisseur minimale de paroi	Dunste wand die betrouwbaar vult; afhankelijk van de legering, de vloeilengte en het wandoppervlak.
modelwasEN pattern waxDE ModellwachsFR cire à modèles	Mengsel van wassen, harsen en toevoegingen, afgestemd op spuiten, maatvastheid en schoon ontwassen.
moedersmeltEN master heatDE Vorlegierungsschmelze (Masterheat)FR coulée mère	Grote, volledig gecertificeerde smelt van een legering, gegoten tot staven die later in kleine porties worden omgesmolten.
mullietEN mulliteDE MullitFR mullite	Aluminosilicaat vuurvast materiaal, gebruikt als bezanding en meel in steunlagen.
nadruktijdEN dwell timeDE NachdruckzeitFR temps de maintien	Tijd waarin de druk na het vullen wordt aangehouden om de krimp van de afkoelende was te compenseren.
navoedingEN feedingDE SpeisungFR alimentation / masselottage	Toevoer van vloeibaar metaal naar een stollende sectie om de krimp te compenseren.
near-net-shapeEN near-net shapeDE endkonturnahFR proche des cotes finies	Gietgeometrie zo dicht bij het eindproduct dat alleen functionele vlakken worden verspaand.
niet-destructief onderzoek (NDO)EN non-destructive testing (NDT)DE zerstörungsfreie Prüfung (ZfP)FR contrôles non destructifs (CND)	Onderzoek dat onvolkomenheden aantoont zonder het stuk te beschadigen, zoals penetrant-, magnetisch, radiografisch en ultrasoon onderzoek.
nikkelbasislegeringEN nickel-based alloyDE NickelbasislegierungFR alliage base nickel	Legering met nikkel als hoofdelement, toegepast vanwege weerstand tegen corrosie, hitte of beide.
nitrerenEN nitridingDE NitrierenFR nitruration	Indiffunderen van stikstof in het staaloppervlak bij gematigde temperatuur; harde, slijtvaste laag met weinig vervorming.
nokEN bossDE Auge / NockenFR bossage	Plaatselijke, meestal ronde verhoging die materiaal biedt voor een gat, schroefdraad of draagvlak.
normaalgloeienEN normalisingDE NormalglühenFR normalisation	Verhitten van staal tot in het austenietgebied en afkoelen in rustige lucht om de korrel te verfijnen en te homogeniseren.
offerteaanvraagEN request for quotation (RFQ)DE AngebotsanfrageFR demande de prix	Aanvraag waarin de koper tekening, materiaal, aantallen en eisen toestuurt en om prijs en levertijd vraagt.
ondersnijdingEN undercutDE HinterschneidungFR contre-dépouille	Vorm die het lossen van een star model zou verhinderen; gemaakt met schuiven, oplosbare kernen of samengestelde modellen.
ontgassenEN degassingDE EntgasungFR dégazage	Verminderen van opgeloste gassen, vooral waterstof en stikstof, in de smelt vóór het gieten.
ontkolingEN decarburisationDE RandentkohlungFR décarburation	Verlies van koolstof uit de oppervlaktelaag van staal bij hoge temperatuur, waardoor de oppervlaktehardheid daalt.
ontlatenEN temperingDE AnlassenFR revenu	Opnieuw verwarmen van gehard staal tot een gematigde temperatuur om de brosheid te verminderen en de eindhardheid in te stellen.
ontluchtingEN ventDE EntlüftungFR évent	Klein kanaal dat lucht en wasdamp laat ontsnappen of het weglopen van de was bij het ontwassen bevordert.
ontwassenEN dewaxingDE Entwachsen (Ausschmelzen)FR décirage	Verwijderen van de was uit de schaal, meestal door snel verhitten in een stoomautoclaaf.
onvolkomenheidEN discontinuityDE Unregelmäßigkeit (Ungänze)FR discontinuité	Elke onderbreking in de structuur van een stuk, al dan niet aanvaardbaar.
onvolledige vullingEN misrunDE Kaltlauf (nicht ausgelaufen)FR malvenue	Onvolledig gietstuk doordat het metaal stolde voordat de holte gevuld was.
opkomer / voederEN feeder / riserDE SpeiserFR masselotte	Reservoir van vloeibaar metaal dat de krimp van het gietstuk tijdens het stollen compenseert.
oplosbare kernEN soluble coreDE wasserlöslicher KernFR noyau soluble	Kern van wateroplosbare was die in het model wordt meegespoten en vóór het bekleden wordt opgelost.
oplosgloeienEN solution annealingDE LösungsglühenFR mise en solution (hypertrempe)	Verhitten om carbiden en secundaire fasen op te lossen, gevolgd door snel afkoelen; herstelt de corrosieweerstand van austenitisch en duplexstaal.
oppervlakteruwheidEN surface roughnessDE OberflächenrauheitFR rugosité de surface	Fijne textuur van een oppervlak, uitgedrukt in parameters zoals Ra en Rz.
opspanmalEN fixtureDE SpannvorrichtungFR montage d'usinage	Hulpmiddel dat het gietstuk herhaalbaar positioneert en klemt voor bewerking of meting.
optische emissiespectrometrieEN optical emission spectrometryDE optische EmissionsspektrometrieFR spectrométrie d'émission optique	Analyse waarbij een vonk het monster aanslaat en het uitgezonden licht de elementgehalten toont.
ovenatmosfeerEN furnace atmosphereDE OfenatmosphäreFR atmosphère du four	Gas rondom de delen tijdens de warmtebehandeling: lucht, schutgas of vacuüm. Bepaalt oxidatie en ontkoling.
ovenbekledingEN furnace liningDE Ofenauskleidung (Zustellung)FR garnissage du four	Vuurvaste laag die de smelt in de oven houdt; de chemie wordt afgestemd op de gesmolten legeringen.
overgangstemperatuurEN ductile-to-brittle transition temperatureDE ÜbergangstemperaturFR température de transition ductile-fragile	Temperatuurgebied waarin de kerfslagwaarde van ferritisch staal sterk daalt.
oververhittingEN superheatDE ÜberhitzungFR surchauffe	Verschil tussen giettemperatuur en liquidustemperatuur.
oxidehuidEN scaleDE ZunderFR calamine	Oxidelaag die bij hoge temperatuur op het metaaloppervlak ontstaat, bij afkoelen of warmtebehandeling in lucht.
oxidehuidjeEN oxide filmDE OxidhautFR peau d'oxyde	Dun oxidevlies op het oppervlak van vloeibaar metaal; meegevouwen in de stroom wordt het een insluitsel.
partijEN lotDE LosFR lot	Hoeveelheid gietstukken die onder dezelfde omstandigheden is gemaakt en voor keuring als één eenheid geldt, vaak uit één smelt en één warmtebehandelingslading.
passieve laagEN passive filmDE PassivschichtFR film passif	Zeer dunne, zelfherstellende chroomoxidelaag die roestvast staal tegen corrosie beschermt.
passiverenEN passivationDE PassivierenFR passivation	Chemische behandeling die oppervlakteverontreiniging verwijdert en de beschermende oxidelaag van roestvast staal herstelt.
penetrantonderzoekEN liquid penetrant testingDE EindringprüfungFR ressuage	Oppervlaktemethode waarbij een kleurstof die in open fouten trekt door een ontwikkelaar zichtbaar wordt.
perlietEN pearliteDE PerlitFR perlite	Lamellair mengsel van ferriet en cementiet dat ontstaat wanneer austeniet langzaam afkoelt.
pitting-weerstandsgetal (PREN)EN pitting resistance equivalent number (PREN)DE Wirksumme (PREN)FR indice de résistance à la piqûre (PREN)	Kengetal, berekend uit de gehalten chroom, molybdeen en stikstof, om de putcorrosieweerstand van roestvast staal te vergelijken.
plaatsEN positionDE PositionFR localisation	Tolerantie die de afwijking van een element ten opzichte van zijn theoretisch exacte plaats begrenst.
porositeitEN porosityDE PorositätFR porosité	Verzamelnaam voor kleine holten in een gietstuk, veroorzaakt door krimp, gas of beide.
positieve materiaalidentificatie (PMI)EN positive material identification (PMI)DE Verwechslungsprüfung (PMI)FR identification positive des matériaux (PMI)	Controle van de legering van een afgewerkt stuk met een draagbare analysator om verwisseling te voorkomen.
precipitatiehardenEN precipitation hardeningDE AusscheidungshärtenFR durcissement structural	Sterkteverhoging door een oplosgegloeide legering te verouderen, waarbij fijne uitscheidingen ontstaan.
precisiegieten / verlorenwasgietenEN investment casting / lost-wax castingDE Feinguss / WachsausschmelzverfahrenFR fonderie de précision / moulage à la cire perdue	Gietproces waarbij een verloren wasmodel met keramiek wordt bekleed, uitgesmolten en door metaal vervangen.
procescapabiliteit (Cpk)EN process capability (Cpk)DE Prozessfähigkeit (Cpk)FR capabilité du procédé (Cpk)	Kengetal dat de spreiding en centrering van een proces vergelijkt met de tolerantiebreedte.
proefstaafEN test barDE ProbestabFR barreau d'essai	Proefstuk uit dezelfde charge gegoten en met de gietstukken warmtebehandeld, voor mechanische proeven.
profieltolerantieEN profile toleranceDE ProfiltoleranzFR tolérance de profil	Tolerantiezone die de nominale vorm van een lijn of vlak volgt; zeer geschikt voor vrije-vormvlakken van gietstukken.
putcorrosieEN pitting corrosionDE LochkorrosionFR corrosion par piqûres	Plaatselijke aantasting met kleine, diepe putten waar de passieve laag bezwijkt, meestal in chloridehoudende media.
pyrometerEN pyrometerDE PyrometerFR pyromètre	Instrument dat de temperatuur contactloos meet aan de hand van de straling van een heet oppervlak.
radiografisch onderzoekEN radiographic testingDE DurchstrahlungsprüfungFR radiographie	Volumetrische methode met röntgen- of gammastralen om inwendige krimp, gasporositeit en insluitsels af te beelden.
rapid prototypingEN rapid prototypingDE Rapid PrototypingFR prototypage rapide	Vervaardigen van eerste gietstukken zonder vast gereedschap, meestal met geprinte modellen.
rechtheidEN straightnessDE GeradheitFR rectitude	Tolerantie die de afwijking van een lijn of as ten opzichte van een rechte begrenst.
referentieEN datumDE BezugFR référence spécifiée	Theoretisch exacte referentie (punt, as of vlak) van waaruit geometrische toleranties worden gemeten.
referentiepuntEN datum targetDE BezugsstelleFR référence partielle	Vastgelegd punt, lijn of vlak op een gegoten oppervlak om het stuk op te nemen voor meting en eerste bewerking.
referentieradiogrammenEN reference radiographsDE Vergleichsaufnahmen (Referenzbilder)FR radiogrammes de référence	Genormaliseerde beelden van ingedeelde onvolkomenheden waarmee productieopnamen worden vergeleken.
regenbezanderEN rainfall sanderDE BerieselungsanlageFR sableuse à pluie	Machine waarin het bezandingsmateriaal als een gordijn op de draaiende natte boom valt.
reinheid van de smeltEN melt cleanlinessDE Reinheitsgrad der SchmelzeFR propreté du bain	Mate waarin het vloeibare metaal vrij is van oxiden, slak en andere niet-metallische insluitsels.
rek bij breukEN elongationDE BruchdehnungFR allongement à la rupture	Blijvende verlenging van de meetlengte na breuk, in procenten; maat voor de taaiheid.
rekgrens Rp0,2EN yield strength (0.2 % proof)DE Dehngrenze Rp0,2FR limite d'élasticité Rp0,2	Spanning waarbij een blijvende rek van 0,2 % overblijft; gebruikelijke ontwerpwaarde voor metalen zonder duidelijke vloeigrens.
reparatielassenEN weld repairDE FertigungsschweißungFR réparation par soudage	Verwijderen van een fout en opvullen door lassen volgens een gekwalificeerde procedure, indien de specificatie dat toestaat.
restaustenietEN retained austeniteDE RestaustenitFR austénite résiduelle	Austeniet dat bij het afschrikken niet in martensiet is omgezet; beïnvloedt hardheid en maatvastheid.
restspanningEN residual stressDE EigenspannungFR contrainte résiduelle	Spanning die zonder uitwendige belasting in een stuk achterblijft, bijvoorbeeld na ongelijkmatig afkoelen of verspanen.
ribEN ribDE RippeFR nervure	Dunne wand die een sectie verstijft of de vulling ondersteunt zonder veel massa toe te voegen.
richtenEN straighteningDE RichtenFR redressage	Corrigeren van vervorming door het gietstuk in een mal te persen, koud of warm.
richtpersEN straightening pressDE RichtpresseFR presse à redresser	Pers, meestal hydraulisch, met specifiek gereedschap om vervorming te corrigeren.
Rockwellhardheid (HRC)EN Rockwell hardness (HRC)DE Rockwellhärte (HRC)FR dureté Rockwell (HRC)	Hardheid uit de indringdiepte van een diamantkegel onder belasting; gebruikelijke schaal voor gehard staal.
roestvast staalEN stainless steelDE nichtrostender StahlFR acier inoxydable	Staal met ten minste circa 10,5 % chroom, dat een beschermende passieve oxidelaag vormt.
rondheidEN roundnessDE RundheitFR circularité	Tolerantie die de afwijking van een doorsnede ten opzichte van een ideale cirkel begrenst.
ruwheidsmeterEN surface roughness testerDE RauheitsmessgerätFR rugosimètre	Instrument dat het oppervlak met een taster aftast en parameters zoals Ra en Rz berekent.
samenvoegen van onderdelenEN part consolidationDE BauteilintegrationFR regroupement de pièces	Herontwerp van een samenstelling van meerdere delen tot één gietstuk.
schaalscheurEN shell crackingDE SchalenrissFR fissuration de la carapace	Breuk van de schaal bij drogen, ontwassen of gieten; leidt tot vinnen, doorbraak of uitval.
schaalvormEN shell mouldDE SchalenformFR moule carapace	De voltooide keramische schaal, na ontwassen en bakken klaar om metaal te ontvangen.
schuifEN slideDE SchieberFR tiroir	Beweegbaar matrijsdeel dat een ondersnijding vormt en wordt teruggetrokken voordat het model wordt uitgestoten.
sectieovergangEN section transitionDE QuerschnittsübergangFR transition de section	Overgang van de ene wanddikte naar de andere; geleidelijke overgangen voorkomen warmtecentra en spanningsconcentratie.
segregatieEN segregationDE SeigerungFR ségrégation	Plaatselijke verschillen in samenstelling die bij het stollen ontstaan, tussen dendrieten of over de doorsnede.
sensibiliseringEN sensitisationDE SensibilisierungFR sensibilisation	Uitscheiding van chroomcarbiden op de korrelgrenzen van roestvast staal, waardoor het gevoelig wordt voor interkristallijne corrosie.
sigmafaseEN sigma phaseDE Sigma-PhaseFR phase sigma	Brosse intermetallische fase van ijzer en chroom die in chroomrijke staalsoorten bij middelhoge temperaturen ontstaat en taaiheid en corrosieweerstand verlaagt.
slagEN run-outDE LaufFR battement	Tolerantie die de variatie van een vlak tijdens één omwenteling om een referentieas begrenst.
slakEN slagDE SchlackeFR laitier	Laag van oxiden en verontreinigingen die op de smelt drijft; wordt vóór het gieten verwijderd.
slakinsluitingEN slag inclusionDE SchlackeneinschlussFR inclusion de laitier	Slak die met het metaal in de vorm is meegekomen en in het gietstuk is ingesloten.
slijpenEN grindingDE SchleifenFR meulage	Verwijderen van metaal met een gebonden schuurmiddel of schuurband, bijvoorbeeld om aansnijdresten weg te werken.
slijtvastheidEN wear resistanceDE VerschleißbeständigkeitFR résistance à l'usure	Weerstand van een oppervlak tegen materiaalverlies door abrasie, adhesie of erosie.
slurryEN slurryDE SchlickerFR barbotine	Suspensie van vuurvast meel in een vloeibaar bindmiddel waarin de boom wordt gedompeld.
slurrytankEN slurry tankDE SchlickerbehälterFR cuve à barbotine	Draaiend of geroerd vat dat de slurry in suspensie en op constante eigenschappen houdt.
smelt (charge)EN heat / meltDE Schmelze (Charge)FR coulée	Hoeveelheid metaal die in één ovengang wordt gesmolten en afgetapt; eenheid voor analyse en traceerbaarheid.
smeltenEN meltingDE SchmelzenFR fusion	Omzetten van de vaste inzet in vloeibaar metaal met de voorgeschreven samenstelling en temperatuur.
smelten aan luchtEN air meltingDE Schmelzen an LuftFR fusion à l'air	Smelten in een open oven in contact met lucht, gebruikelijk voor staal en veel roestvaste kwaliteiten.
solidustemperatuurEN solidus temperatureDE SolidustemperaturFR température de solidus	Temperatuur waaronder een legering volledig vast is.
spanningsarmgloeienEN stress relievingDE SpannungsarmglühenFR détensionnement	Verwarmen onder de omzettingstemperatuur om restspanningen te verminderen zonder de structuur te veranderen.
spanningsconcentratieEN stress concentrationDE Spannungskonzentration (Kerbwirkung)FR concentration de contraintes	Plaatselijke spanningsverhoging bij een kerf, scherpe hoek of abrupte sectieovergang.
spanningscorrosieEN stress corrosion crackingDE SpannungsrisskorrosionFR corrosion sous contrainte	Scheurvorming door de gecombineerde werking van trekspanning en een specifiek corrosief medium.
spleetcorrosieEN crevice corrosionDE SpaltkorrosionFR corrosion caverneuse	Plaatselijke aantasting in nauwe spleten waar het medium stilstaat en de passieve laag zich niet kan herstellen.
spuitdrukEN injection pressureDE EinspritzdruckFR pression d'injection	Druk op de was tijdens het vullen van de matrijs; bepaalt samen met was- en matrijstemperatuur de modelmaten.
statistische procesbeheersing (SPC)EN statistical process control (SPC)DE statistische Prozesslenkung (SPC)FR maîtrise statistique des procédés (MSP)	Bewaken van een proces met regelkaarten om veranderingen te ontdekken voordat afwijkende delen ontstaan.
steekproefplanEN sampling planDE StichprobenplanFR plan d'échantillonnage	Regel die vastlegt hoeveel delen van een partij worden gekeurd en wanneer de partij wordt goedgekeurd.
stengelkristallenEN columnar grainsDE StängelkristalleFR grains colonnaires	Langgerekte korrels die vanaf de vormwand naar binnen groeien, tegen de warmtestroom in.
steunlaagEN back-up coatDE Stützschicht (Hinterfüllschicht)FR couche de renfort	Grovere schaallagen na de eerste lagen, die de vorm dikte en sterkte geven.
stollingEN solidificationDE ErstarrungFR solidification	Overgang van het metaal van vloeibaar naar vast in de vorm; bepaalt de dichtheid en de microstructuur.
stollingssimulatieEN solidification simulationDE ErstarrungssimulationFR simulation de solidification	Numerieke berekening van vulling en stolling om warmtecentra en porositeit te voorspellen voordat het gereedschap wordt gebouwd.
stolmodulusEN casting modulusDE ErstarrungsmodulFR module de refroidissement	Verhouding van volume tot koelend oppervlak van een sectie; maat voor de stoltijd.
stoltrajectEN freezing rangeDE ErstarrungsintervallFR intervalle de solidification	Temperatuurinterval tussen liquidus en solidus; een breed traject bevordert verspreide krimpporositeit.
stoomautoclaafEN steam autoclaveDE DampfautoklavFR autoclave à vapeur	Drukvat waarin verzadigde stoom het schaaloppervlak in seconden verhit, zodat de was wegloopt zonder de schaal te scheuren.
straalmachineEN shot blasting machineDE StrahlanlageFR grenailleuse	Machine waarin werpwielen of sproeiers straalmiddel in een gesloten cabine op de gietstukken werpen.
stralenEN shot blastingDE StrahlenFR grenaillage	Reinigen met weggeslingerd straalmiddel dat oxidehuid verwijdert en een gelijkmatig mat oppervlak geeft.
stukprijsEN piece priceDE StückpreisFR prix pièce	Prijs per gietstuk voor een opgegeven aantal, leveringstoestand en keuringsomvang.
superlegeringEN superalloyDE SuperlegierungFR superalliage	Legering op nikkel- of kobaltbasis die haar sterkte bij hoge temperatuur behoudt, meestal onder vacuüm gesmolten en gegoten.
taaiheidEN toughnessDE ZähigkeitFR ténacité	Vermogen van een materiaal om energie op te nemen en te vervormen voordat het breekt.
tegenzwaartekrachtgietenEN counter-gravity castingDE Niederdruck-/SteiggießenFR coulée en contre-gravité	Vullen van de vorm van onderaf door onderdruk of gasdruk, voor een rustige, beheerste vulling van dunne wanden.
temperatuuruniformiteitsmetingEN temperature uniformity surveyDE Temperaturgleichmäßigkeitsprüfung (TUS)FR relevé d'homogénéité de température	Meting met meerdere thermokoppels die de temperatuurspreiding in de werkzone van een oven aantoont.
thermokoppelEN thermocoupleDE ThermoelementFR thermocouple	Temperatuursensor van twee verschillende metaaldraden waarvan de verbinding een temperatuurafhankelijke spanning levert.
titaanlegeringEN titanium alloyDE TitanlegierungFR alliage de titane	Lichte, sterke en corrosiebestendige legering die vanwege haar reactiviteit onder vacuüm moet worden gesmolten en gegoten.
traceerbaarheidEN traceabilityDE RückverfolgbarkeitFR traçabilité	Mogelijkheid om een gietstuk via markering en documenten te herleiden tot smelt, procesgegevens en beproevingsresultaten.
trekbankEN tensile testing machineDE ZugprüfmaschineFR machine de traction	Machine die een proefstaaf op trek belast en daarbij kracht en verlenging registreert.
trekproefEN tensile testDE ZugversuchFR essai de traction	Proef waarbij een proefstaaf tot breuk wordt getrokken om rekgrens, treksterkte, rek en insnoering te bepalen.
treksterkteEN tensile strengthDE ZugfestigkeitFR résistance à la traction	Hoogste spanning die een proefstaaf in de trekproef verdraagt, betrokken op de oorspronkelijke doorsnede.
trommelenEN vibratory finishingDE GleitschleifenFR tribofinition	Bulkbewerking in een trilkuip met slijpstenen om veel delen tegelijk te ontbramen en glad te maken.
turbulentieEN turbulenceDE TurbulenzFR turbulence	Onregelmatige, wervelende stroming tijdens het vullen die lucht en oxiden meesleept.
uitbrandovenEN burnout furnaceDE BrennofenFR four de cuisson	Oven waarin ontwaste schalen worden gebakken en op giettemperatuur gebracht.
uitbrekenEN knockoutDE Ausschlagen (Entformen)FR décochage	Verwijderen van de keramische schaal van de gestolde boom door trillen, hameren of waterstralen.
uitdruipenEN drainingDE AbtropfenFR égouttage	Draaien van de gedompelde boom zodat overtollige slurry afloopt en een gelijkmatige laag overblijft.
uitlogenEN caustic leachingDE AuslaugenFR dissolution alcaline (lessivage)	Chemisch verwijderen van keramiekresten of keramische kernen in een hete alkalische oplossing.
uitscheidingEN precipitateDE AusscheidungFR précipité	Klein deeltje van een tweede fase dat zich bij afkoelen of verouderen in het vaste metaal vormt.
ultrasoon onderzoekEN ultrasonic testingDE UltraschallprüfungFR contrôle par ultrasons	Volumetrische methode die inwendige fouten aantoont aan de hand van de reflectie van hoogfrequente geluidsgolven.
vacuüminductieovenEN vacuum induction furnaceDE Vakuum-InduktionsofenFR four à induction sous vide	Inductieoven in een vacuümkamer, waarin zonder contact met lucht wordt gesmolten en gegoten.
vacuümsmeltenEN vacuum meltingDE VakuumschmelzenFR fusion sous vide	Smelten en gieten in een vacuümkamer om reactieve elementen zoals aluminium en titaan tegen oxidatie te beschermen.
vacuümwarmtebehandelingEN vacuum heat treatmentDE VakuumwärmebehandlungFR traitement thermique sous vide	Warmtebehandeling in een vacuümoven, die een blank oppervlak zonder oxidehuid en ontkoling geeft.
vaste oplossingEN solid solutionDE MischkristallFR solution solide	Kristal waarin atomen van een legeringselement in het rooster van het basismetaal zijn opgelost.
veredelen (harden en ontlaten)EN quenching and temperingDE VergütenFR trempe et revenu	Harden door snel afkoelen gevolgd door ontlaten om sterkte en taaiheid in te stellen.
verlorenwasmethodeEN lost-wax processDE WachsausschmelzverfahrenFR procédé à la cire perdue	Traditionele naam van precisiegieten: het wasmodel gaat verloren wanneer het uit de vorm wordt gesmolten.
vermoeiingssterkteEN fatigue strengthDE Dauerfestigkeit (Schwingfestigkeit)FR résistance à la fatigue	Spanningsamplitude die een materiaal gedurende een bepaald aantal wisselingen verdraagt; gevoelig voor oppervlaktetoestand en inwendige fouten.
verouderenEN ageingDE AuslagernFR vieillissement	Aanhouden van een oplosgegloeide legering op gematigde temperatuur zodat versterkende uitscheidingen ontstaan.
vervormingEN distortionDE VerzugFR déformation	Onbedoelde vormverandering door spanningen bij afkoelen, afkorten of warmtebehandeling.
Vickershardheid (HV)EN Vickers hardness (HV)DE Vickershärte (HV)FR dureté Vickers (HV)	Hardheid uit de diagonalen van de indruk van een diamantpiramide; toepasbaar van dunne lagen tot massief materiaal.
vin / braamEN fin / flashDE GratFR bavure	Dunne metaaluitstulping waar vloeibaar metaal in een schaalscheur of matrijsnaad is gedrongen.
viscositeit (uitloopbeker)EN viscosity (flow cup)DE Viskosität (Auslaufbecher)FR viscosité (coupe d'écoulement)	Slurryconsistentie, gecontroleerd als de uitlooptijd van een genormaliseerde beker; routinecontrole.
visueel onderzoekEN visual testingDE SichtprüfungFR examen visuel	Onderzoek van het oppervlak met het blote oog of eenvoudige hulpmiddelen, vaak aan de hand van vergelijkingsmonsters.
vlakheidEN flatnessDE EbenheitFR planéité	Vormtolerantie die de afwijking van een vlak ten opzichte van een ideaal vlak begrenst.
vloeibaarheidEN fluidityDE FließvermögenFR coulabilité	Vermogen van een gesmolten legering om te vloeien en dunne secties te vullen voordat ze stolt.
voorverwarmen van de schaalEN shell preheatingDE Vorwärmen der SchaleFR préchauffage de la carapace	Verwarmen van de gebrande schaal tot giettemperatuur, zodat dunne wanden vullen voordat het metaal stolt.
vuurvast meelEN refractory flourDE FeuerfestmehlFR farine réfractaire	Fijngemalen vuurvast materiaal, zoals zirkoon of gesmolten silica, dat het vaste deel van de slurry vormt.
wanddikteEN wall thicknessDE WanddickeFR épaisseur de paroi	Afstand tussen twee tegenoverliggende vlakken van een sectie; bepaalt vulling, navoeding en gewicht.
warmscheurEN hot tearDE WarmrissFR crique à chaud	Scheur die tegen het einde van de stolling ontstaat wanneer de krimp wordt belemmerd.
warmtebehandelingEN heat treatmentDE WärmebehandlungFR traitement thermique	Gecontroleerd verwarmen en afkoelen van vast metaal om de vereiste structuur en eigenschappen te verkrijgen.
warmtebehandelingsovenEN heat treatment furnaceDE WärmebehandlungsofenFR four de traitement thermique	Oven met geregelde temperatuur en zo nodig atmosfeer voor gloeien, harden en ontlaten.
warmteknooppuntEN hot spotDE WärmezentrumFR point chaud	Zone die door plaatselijke massaophoping het laatst stolt; typische plaats voor krimp.
wasconditioneertankEN wax conditioning tankDE WachsaufbereitungsbehälterFR cuve de conditionnement de la cire	Verwarmde, geroerde tank die de was op een gelijkmatige spuittemperatuur brengt.
waslassenEN wax weldingDE WachsschweißenFR soudage de cire	Verbinden van wasdelen door de contactvlakken met een heet mes of bout aan te smelten, of met kleefwas.
wasmatrijsEN wax injection dieDE WachsspritzwerkzeugFR moule d'injection de cire	Metalen gereedschap, meestal van aluminium of staal, waarin wasmodellen worden gespoten.
wasmodelEN wax patternDE WachsmodellFR modèle en cire	Wasreplica van het gietstuk, één per stuk, vergroot met de krimpmaat.
wasspuitenEN wax injectionDE WachsspritzenFR injection de cire	Vullen van de wasmatrijs met vloeibare of pasteuze was onder druk om het model te vormen.
wasspuitmachineEN wax injection pressDE WachsspritzmaschineFR presse à injecter la cire	Machine die de matrijs sluit en was met geregelde temperatuur, druk en tijd inspuit.
wasterugwinningEN wax reclaimDE WachsrückgewinnungFR régénération de la cire	Reinigen en opwerken van de bij het ontwassen teruggewonnen was, vooral voor gietlopen.
wervelbedEN fluidised bedDE FließbettFR lit fluidisé	Bak waarin doorstromende lucht het bezandingsmateriaal als een vloeistof laat gedragen, zodat de boom erin kan worden gedompeld.
zachtgloeienEN soft annealingDE WeichglühenFR recuit d'adoucissement	Gloeien dat de laagste hardheid van een staal geeft om het verspanen te vergemakkelijken.
zirkoonEN zirconDE ZirkonFR zircon	Zirkoniumsilicaat; dicht, chemisch inert vuurvast materiaal, veel gebruikt in eerste lagen voor staal.
zoutsproeitestEN salt spray testDE SalzsprühnebelprüfungFR essai au brouillard salin	Versnelde corrosieproef in een kamer met zoutnevel, om coatings en oppervlaktetoestanden te vergelijken.

Alle termen in vier talen: woordenlijst →

Hoe het woordenboek te gebruiken

Elke vermelding geeft de term, de equivalenten in de drie andere talen en een korte uitleg in technische taal. Met het zoekveld filtert u op elk woord. De uitleg is informatief; voor contractuele documenten gelden de definities van de toepasselijke norm. De onderwerpen worden uitgediept in de rubrieken productieproces, ontwerp en kwaliteit.